Báo động carbon monoxide: lắp ở đâu và phải làm gì khi báo động kêu

Carbon monoxide (CO) là loại khí không màu, không mùi, sinh ra khi nhiên liệu như khí gas tự nhiên, propane, dầu hoặc củi cháy không hoàn toàn. Heat exchanger (bộ trao đổi nhiệt) của furnace bị nứt, ống khói hoặc ống thoát khí bị tắc, hay xe hơi để nổ máy trong garage liền kề có thể khiến nhà đầy khí CO mà không ai hay biết. Báo động CO hoạt động tốt là cách đáng tin cậy duy nhất để phát hiện. Từ năm 2014, luật Ontario bắt buộc phải có báo động CO trong những ngôi nhà có thiết bị đốt nhiên liệu, lò sưởi âm tường (fireplace) hoặc garage liền kề.

Triệu chứng ban đầu giống như bị cúm nhưng không sốt: đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt mỏi và khó thở. Dấu hiệu cảnh báo là nhiều người (hoặc thú cưng) trong nhà cùng thấy khó chịu một lúc, và thấy đỡ hơn khi ra khỏi nhà. Nồng độ cao gây lú lẫn, bất tỉnh và tử vong, và nguy hiểm nhất là vào ban đêm khi mọi người đang ngủ.

Theo Ontario Fire Code (Bộ luật Phòng cháy Ontario), những ngôi nhà có thiết bị đốt nhiên liệu, lò sưởi âm tường hoặc garage liền kề phải lắp báo động CO bên ngoài mỗi khu vực ngủ. Để bảo vệ tốt hơn, hãy lắp mỗi tầng một cái, kể cả tầng hầm gần phòng đặt furnace, và giữ khoảng cách với thiết bị đốt nhiên liệu theo khuyến nghị của nhà sản xuất. Làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất về độ cao lắp đặt. Chủ nhà cho thuê (landlord) có trách nhiệm lắp đặt và bảo trì báo động CO trong căn hộ cho thuê, và người thuê nhà phải báo cho landlord nếu có báo động không hoạt động.

Mỗi báo động CO có giá khoảng CAD $30–$60, và loại báo động kết hợp khói và CO khoảng CAD $50–$80. Hãy chọn báo động đạt chuẩn Canada (tìm dấu chứng nhận CSA hoặc ULC). Loại cắm điện nên có pin dự phòng. Bạn cũng có thể cần máy khoan, tua vít và tắc kê (wall anchor) để gắn lên tường, cùng pin mới.

1. Kiểm tra xem bên ngoài mỗi khu vực ngủ đã có báo động CO chưa, và lắp thêm ở những chỗ còn thiếu.
2. Mỗi tháng nhấn giữ nút test trên từng báo động cho đến khi nó kêu.
3. Thay pin ít nhất mỗi năm một lần, hoặc bất cứ khi nào báo động kêu tít tít báo yếu pin. Một cách nhắc dễ nhớ là thay vào lúc đổi giờ mùa.
4. Kiểm tra ngày sản xuất hoặc ngày cần thay (replace-by) ở mặt sau của từng báo động. Hầu hết báo động CO hết tuổi thọ sau 7 đến 10 năm, và nhiều loại sẽ phát tín hiệu hết hạn sử dụng; hãy thay khi đến ngày đó.
5. Đọc nhãn trên từng báo động để mọi người trong nhà phân biệt được kiểu kêu báo động thật với tiếng tít tít báo yếu pin hoặc hết hạn sử dụng.
6. Nhẹ nhàng hút bụi các khe thông khí của báo động để bụi không lọt vào.
7. Đặt lịch cho thợ có chuyên môn kiểm tra furnace, máy nước nóng, lò sưởi âm tường và đường thoát khí mỗi năm một lần.

Hãy coi mọi lần báo động kêu đầy đủ là trường hợp khẩn cấp. Đưa tất cả mọi người, kể cả thú cưng, ra ngoài chỗ không khí trong lành ngay lập tức và không dừng lại để mở cửa sổ. Gọi 911 từ bên ngoài, ngay cả khi không ai thấy khó chịu. Không được quay vào nhà cho đến khi lính cứu hỏa xác nhận là an toàn. Nếu lính cứu hỏa phát hiện có CO, không được sử dụng lại furnace hoặc các thiết bị đốt nhiên liệu khác cho đến khi thợ đã đăng ký với TSSA kiểm tra và sửa chữa.

Hãy gọi thợ gas đã đăng ký với TSSA để kiểm tra các thiết bị đốt nhiên liệu sau bất kỳ lần báo động CO nào, nếu bạn thấy muội than hoặc ngọn lửa màu vàng, hoặc nếu furnace hay máy nước nóng của bạn đã hơn một năm chưa được bảo trì. Báo động loại đấu dây cố định (hardwired) và loại liên kết với nhau (interconnected) nên do thợ electrician có giấy phép lắp đặt.